Noorduyn Norseman

Robert Noorduyn was een luchtvaartman van het zuiverste soort, net zoals bijvoorbeeld Anthony Fokker was. Noorduyn Robert werd geboren in april 1893 in Nijmegen. Als jongetje werd hij gegrepen door het luchtvaartvirus. In 1912 ontmoette hij Anthony Fokker, die toen ook pas 22 jaar oud was. Er ontstond een band tussen de jongens, want vanaf 1920 zouden ze hecht met elkaar gaan samenwerken. Fokker maakte in 1920 een reis door Amerika, en die was zo onder de indruk van de mogelijkheden voor de luchtvaart aldaar dat hij Noorduyn vroeg om een aantal weken naar Amerika te gaan om hem te helpen vliegtuigen te verkopen. In 1921 haalde Fokker Noorduyn definitief naar Amerika, naar de Fokkerfabriek in Teterboro, om daar te gaan werken als bedrijfsleider. In de jaren 1930 trok Noorduyn naar Canada om voor zichzelf te beginnen en richtte daar de 'Noorduyn Aircraft Limited' op. In 1935 ontwikkelde hij de 'Norseman', een licht, maar sterk vliegtuig. Ook moest het een multi-inzetbaar vliegtuig zijn, dat kon opereren op zowel land (met wielen) als op een van de duizenden meren in Canada (met drijvers) en zelfs in besneeuwde gebieden (met ski's). Het moest acht passagiers kunnen vervoeren, of een behoorlijke vracht, zodat afgelegen plaatsen in Canada bevoorraad konden worden. Hij gebruikte het beproefde 'Fokker-concept'; een romp van stalen buizen, met lichte houten vleugels. De eerste vlucht vond in 1936 plaats. De eerste Norsemans werden voor civiele doelen in Canada gebruikt, maar begin 1940 vorderde de Canadese luchtmacht zeven Norsemans. Die bevielen blijkbaar goed, want men plaatste in mei 1940 een eerste order van acht stuks, gevolgd door een order van 74 stuks. Ook de Amerikaanse luchtmacht (United States Army Air Force, USAAF)koos voor de Norseman, omdat het vliegtuig uitstekend te gebruiken was voor transport- en bevoorradingstaken. De veelzijdigheid van de Norseman was doorslaggevend; het vliegtuig functioneerde uitstekend in dienst van het leger en de USAAF bestelde snel nieuwe vliegtuigen. Werd het vliegtuig aanvankelijk ingezet bij verschillende squadrons als verbindings- en vrachtvliegtuig, al snel werd een speciaal squadron opgezet met alleen maar Norsemans. De reden voor dit speciale squadron lag in de behoefte van de Amerikaanse Luchtmacht voor een multifunctioneel vliegtuig dat medicijnen en voorraden naar het front vloog en gewonde militairen mee terug zou kunnen nemen. Na de invasie in juni 1944 laat de Norseman in de geschiedschrijving van zich horen. Op het vliegveld Le Bourget in Parijs strijkt het 320ste Norseman Squadron neer. Het doel van het squadron was het vliegen naar en van het front (achter de troepen van Generaal Patton aan). De Norsemans transporteerden passagiers, verpleegsters, post, bloedplasma en bloed, crews van bommenwerpers, vracht, vaten diesel (voor de voertuigen, tanks en vrachtwagens, van generaal Patton), bommen, munitie, gewonden en krijgsgevangenen. De missies waren levensgevaarlijk omdat de machines direct achter de frontlinie hun vrachtjes afleverden en ophaalden. De Norseman werd veel lof toegezwaaid voor haar rol tijdens de bevrijding van Europa; Generaal Eisenhower zei over het vliegtuig: "Among all the aircraft which are used to destroy civilisation there are two aircraft types which are widely used for non-destructive operations: the Norseman and the Dakota". Norsemans zijn over de hele wereld gebruikt; uiteindelijk is in meer dan 67 landen de Norseman ingezet, van Antarctica tot de woestijn van Libië. 226 kisten zijn in de oorlog in Europa ingezet. In de fabriek van Noorduyn in Canada werkten in de oorlog 11.500 mensen. Het luchtmachtonderdeel waartoe de Norsemans behoorden heeft na de oorlog vele onderscheidingen gekregen voor het brengen van hoog noodzakelijke apparatuur naar het front tijdens het Ardennen offensief, maar ook voor de ondersteuning van de opmars in Noord Frankrijk, België en Nederland. Het onderhavige toestel is in 2014 naar Nederland gehaald door de Stichting Noorduyn Foundation. Doel is restauratie in vliegende toestand als eerbetoon aan de geniale Nederlandse vliegtuigontwerper Robert Noorduyn. De restauratie is opgedragen aan Stichting de Vliegtuig Compagnie.