emr2 - Grootbordeswagen

Het motorrijtuig GVB 1236 is de oudste representant van een grote serie Amsterdamse stadstrams (de zogenaamde Grootbordeswagens), bedoeld voor massavervoer over korte afstand. Het object krijgt de A-status (A2) als representant van een beeldbepalende serie in de geschiedenis van het Nederlandse railvervoer. Hiervan hebben 135 exemplaren gedurende vele tientallen jaren dienst gedaan in de stad Amsterdam. Opmerking(en) (1) Dit object is onderdeel van een kleinere deelserie met een afwijkende elektrische installatie. Het is bovendien een representant van een deel van de Grootbordessers die later verbouwd werden tot eenrichtingwagens. (2) Een ander exemplaar van de serie Grootbordeswagens was eerder met een A-status in het Nationaal Register Railmonumenten ingeschreven: de GTA 321 (regnr. 027). Dat betreft een niet-verbouwd exemplaar, zoals deze wagens oorspronkelijk in dienst werden gesteld, dus een tweerichtingwagen. Vanwege de onzekere status van de GTA 321 heeft de commissie in overleg met de Tramweg Stichting besloten om de A-status toe te kennen aan de nu voorgedragen GVB 1236, omdat dit object de oudste representant is van de Grootbordessers, duidelijk ouder dan de andere bewaard gebleven exemplaren. De 321 is "afgewaardeerd" tot een B-status. Nader gepreciseerd als een B2-status: "het object is een attractief onderdeel van de collectie door z'n opmerkelijke geschiedenis". Die geschiedenis maakt ook die GTA 321 cultuurhistorisch waardevol: het object laat zien, dat na het succes van de eerste serie, later nog grote aantallen gelijksoortige motorwagens zijn aangeschaft, die op technisch gebied enigszins afwijken van de eerste serie, maar toch met die eerste serie één geheel en één grote serie van 135 wagens vormend. (3)Bij de voordracht van het elektrisch motorrijtuig GVB 1236 werd door de Tramweg Stichting een cultuurhistorische waardestelling verricht met gebruikmaking van de criteria van het Waardestellend kader mobiel erfgoed (WSK). Deze waardestelling is te vinden achter de onderste link hierboven.