Waalschokker Janus

De Stichting Historische Stadshaven Woudrichem is in het bezit van één van de laatst overgebleven Waalschokkers in Nederland. Deze Waalschokker dateert van 1927. Het was de reeds overleden initiatiefnemer voor de oprichting van het binnenvisserijmuseum te Woudrichem, de heer Janus Baks, die deze schokker in 1982 heeft gekocht, met als doel het schip in oude glorie te herstellen en voor de toekomst te bewaren als levend element van een verdwenen riviervisserij-cultuur. Tot ongeveer het midden van de twintigste eeuw kwam men deze schepen tegen als vissersvaartuig op de rivieren Waal, Maas en Boven-Rijn. Het schip was een plat- of rondbodem zonder motor of zeilen. Het werd naar de plaats van bestemming gesleept en daar voor anker gelegd en kon zich alleen langs de kettingen en draden verhalen. Er werd gevist op onze grote rivieren tot in Duitsland, voornamelijk op drijfaal en een enkele keer op zalm. Men viste met staand wand met de ankerkuil, een net dat door middel van de mast en een zogenaamde boom aan de zij van de schokker in het water werd opgesteld. De gevangen vis werd aan boord in grote beunen(bewaarplaats voor levende vis) opgeslagen en van daaruit per boot of auto afgevoerd. De ontwikkeling van meer moderne vangtechnieken en de achteruitgang van de visstand in de grote rivieren hadden tot gevolg dat de Waalschokkers langzaam maar zeker verdwenen. Wij hebben gelukkig nog de beschikking over een voor de riviervisserij bij uitstek cultuurhistorische vangtechniek. De Waalschokker Janus is in 1927 gebouwd op de scheepswerf van Eltink in Beneden Leeuwen voor Diderik Udo te Heerewaarden. Na enige malen van eigenaar te zijn verwisseld is het schip steeds voor de ankerkuilvisserij in gebruik geweest tot 1982. Daarna is het verkocht aan Janus Baks en als museumschip in Woudrichem terecht gekomen.