Motorsleepboot 'Havendienst 20'

Historische context: Maritieme dienstverlening Rondom de scheepvaart ontstaan, vooral in en rond havens, in de loop van de tijd allerlei vormen van dienstverlening, zoals slepen, bergen, loodsen, ijs breken, brand bestrijden, betonnen, begeleiden en vast- en losmaken van de schepen aan de kade. Daarvoor worden tal van speciale dienstvaartuigen gebouwd. Veel dienstvaartuigen behoren toe aan toezichthoudende en ondersteunende overheidsdiensten, zoals de (gemeentelijke) havendiensten, Rijkswaterstaat, provinciale waterstaat, douane en politie. Maar er zijn (waren) waren ook veel particuliere bedrijven en organisaties, al zijn die wel gehouden aan een in de loop van de tijd toenemende hoeveelheid wet- en regelgeving. Net als in de scheepvaart zélf vindt bij de dienstvaartuigen voortdurende modernisering plaats. Schaalvergroting, verhoging van de efficiëncy, technische vooruitgang, nieuwe materialen, verbetering van arbeidsomstandigheden, toenemende eisen op het gebied van veiligheid en snelheid van afhandeling en specialisatie leiden er toe dat kleinere schepen en oudere schepen worden vervangen door schepen die meer aan de eisen van de tijd voldoen. Het Rotterdamse Havenbedrijf Het Rotterdamse haven- en industriegebied is eigendom van de gemeente Rotterdam. Voor het beheer, de ontwikkeling en de exploitatie van dit haven- en industriegebied werd het Gemeentelijk Havenbedrijf Rotterdam opgericht. In 2004 werd dit bedrijf verzelfstandigd in het Rotterdamse Havenbedrijf NV, met twee aandeelhouders: de gemeente Rotterdam en de Nederlandse staat. Beheer Één van de hoofdtaken van het Rotterdamse Havenbedrijf is het nautische beheer van de haven. Deze taak wordt uitgevoerd door de Directie Scheepvaart en houdt ondermeer in de effectieve, veilige en efficiënte afhandeling van het scheepvaartverkeer in de haven van Rotterdam. Een belangrijke publieke functie is het handhaven van de nautische veiligheid, de transportveiligheid en de milieuveiligheid, alsmede de calamiteitenbestrijding in haar werkgebied. De onder de Directie Scheepvaart resulterende afdeling Nautische Operaties (NO) is primair verantwoordelijk voor een veilige en vlotte afwikkeling van het scheepvaartverkeer. Het nautisch en operationeel beheer in de diverse regio's berust bij de onder de afdeling NO vallende regiokantoren Europoort, Botlek en Stad. Deze kantoren zijn o.m. verantwoordelijk voor de verkeersbegeleiding, bediening van bruggen en sluizen, inspecties en incidentenbestrijding en patrouillevaart. Wederopbouw Rotterdamse haven Na de bevrijding van de Duitsers in 1945 stond het Rotterdamse gemeentebestuur voor de ongelooflijk moeilijke taak om de verwoeste stad weer op te bouwen. De wederopbouw van de haven kreeg om voor de hand liggende redenen de hoogste prioriteit. Het Havenbedrijf speelde een voorname rol in het herstel en de uitbouw van de havenactiviteiten. Het type: het patrouillevaartuig Voor de patrouillevaart beschikt het Havenbedrijf over een aantal patrouillevaartuigen. Om haar taken naar behoren te kunnen verrichten moest na de Tweede Wereldoorlog de bestaande vloot vaartuigen snel uitgebreid worden. De naoorlogse schaarste aan fondsen, materiaal en machineonderdelen zorgde er echter voor dat pas in de tweede helft van de vijftiger jaren de vloot weer op sterkte was en dat men zich vooralsnog met tweedehandsjes tevreden moest stellen. Het object: De "Havendienst 20" Zo schafte in 1950 het Havenbedrijf een tweedehands motorsleepboot aan, die na aanpassing als dienstvaartuig ingezet werd, dit was de latere "Havendienst 20". Het schip werd in 1950 door de Gebr. Paans uit Roodevaart aan het Havenbedrijf van de gemeente Rotterdam geleverd. Ze wordt ingezet als dienstvaartuig en scheepvaartbegeleidingsvaartuig. De aanschaf van het schip is onderdeel van de vernieuwing van de vloot van de Rotterdamse Havendienst. In 1955 wordt een bluswaterpomp ingebouwd en in 1963 wordt ze bovendien geschikt gemaakt als ijsbreker, waarbij ook de stuurhut wordt verbouwd. Het schip stond oorspronkelijk te boek als Havendienst 2, maar sinds 1982 als Havendienst 20. In de loop van de tijd zijn de sleepboten steeds groter geworden, omdat ook de zeeschepen steeds groter werden. De Havendienst 20 is na 40 jaar trouwe dienst te klein om nog aan de moderne eisen te kunnen voldoen en wordt in 1990 uit de vaart genomen. Het object als erfgoed Op 17-08-1991 wordt de Havendienst 20 geschonken aan de "Stichting Maritiem Buitenmuseum", dat in 2002 overging in "Het Havenmuseum" en in 2014 in het Maritiem Museum Rotterdam. Het schip wordt gebruikt als sleepboot voor museumschepen.