Go to Main content
Home
Logo - Stichting Mobiele Collectie Nederland
Zoeken
Semi-tourwagen

Semi-tourwagen

Door een grote fusiegolf in het streekvervoer in de jaren negentig, verdween veel middelgrote en kleine bedrijven. Een voorbeeld van zo'n klein bedrijf was de AOT, de N.V. Autobusonderneming Texel, gevestigd in Den Burg, de hoofdplaats van Texel. De AOT ontstond in 1971, als voortzetting van het busbedrijf zoals dat vanaf 1942 was geëxploiteerd door de TESO. Deze vier letters vormden de afkorting van "Texels Eigen Stoomboot Onderneming", de welluidende naam van de rederij die al sinds 1907 de veerdiensten tussen Den Helder en het grootste Waddeneiland onderhoudt. De busdienst was niet de eerste bemoeienis met vervoer over land van de TESO. In het begin van de vorige eeuw zijn er plannen ontwikkeld voor een stoomtram op Texel, te exploiteren door de TESO. Zover kwam het echter niet maar met het busbedrijf onderhield de TESO vanuit alle plaatsen op Texel busdiensten naar de veerhaven op Oude Schild. Vanaf 1962 reden de bussen naar de nieuwe veerhaven ’t Horntje, aan de zuidpunt van Texel. Uiteraard reden de busdiensten altijd in aansluiting op de veerboot van en naar Den Helder. Voor het vervoer op het eiland had de TESO naast specifieke lijndienstbussen, ook altijd enkele toerwagens ter beschikking, voor het vervoer van gezelschappen (groepsvervoer) en voor ander toerwerk. Zo nodig (bijvoorbeeld bij grote drukte in het seizoen) werden deze bussen echter ook ingezet voor het gewone lijndienstwerk en daarmee hadden ze dus eigenlijk een dubbele functie. Carrosseriebouwers speelden in op deze dubbele functie en bouwden bussen die in vakkringen "semi-tourwagens" werden genoemd: in feite touringcars, die door enkele aanpassingen ook prima konden worden ingezet op de lijndienst. De laatste bussen die nog onder de TESO-vlag werden gekocht waren de nummers 2 en 5, gebouwd in 1966. Op een DAF-onderstel had BOVA deze bussen voorzien van een opbouw die echt als "semi-tour" kon worden beschouwd. Het (zij het eenvoudige) interieur was duidelijk dat van een touringcar, maar door de toepassing van een uitstapdeur en een filmkast waren deze ook zeer geschikt voor inzet op de reguliere lijnen op het eiland. Als dat laatste het geval was werd de reisleiderstoel tijdelijk gedemonteerd. De bussen hadden dan 52 zitplaatsen: een bijzonder grote capaciteit, die uiteraard goed van pas kwam om het grote passagiersaanbod bij aankomst of vertrek van de veerboot te verwerken. In 1971 ging het busbedrijf van de TESO op in de nieuwe NV AOT, waarvan de gemeente Texel en de NZH elk voor 50% aandeelhouder waren. De "erfenis" van de TESO bestond naast de twee relatief moderne DAF/BOVA semi-tourwagens, uit vijf Mercedes/Den Oudsten lijndienstbussen, daterend uit de jaren 1959-1962. Deze behoorlijk op leeftijd zijnde lijndienstvloot werd in 1971/1972 al snel vervangen door nieuw materieel, maar de twee DAFs bleven gewoon hun kilometers maken op het eiland. Hoewel de AOT nog lange tijd als zelfstandige onderneming bleef bestaan, was het tenslotte onvermijdelijk dat het bedrijf onderdeel werd van de grote broer NZH. In 1983 komen alle aandelen in handen van de NZH en daarmee wordt de AOT een 100% dochterbedrijf van de NZH. Begin 1989 gaat de AOT volledig op in de NZH. Daarmee verdwenen langzamerhand de "eigen" Texelse bussen en werden ze vervangen door NZH-materieel. De DAFs 2 en 5 hadden tot circa medio 1984 nog dienst gedaan. Daarna werd de 2 verkocht aan een zeilvereniging op Texel. De 5 bleef ook op het eiland en kon in 1994 worden aangekocht door het NZH Vervoer Museum. Daar werd de bus, waarvan het interieur nog in originele staat is) gerestaureerd en aan de museumcollectie toegevoegd. Zo houdt hij niet alleen de herinnering in stand aan het eigen busvervoer op Texel (waar de mensen deze bus nog steeds herkennen), maar is hij ook een uitstekende vertegenwoordiger van een specifiek type bus, de "semi-tourwagen".

Kerninformatie

Sector
wegvoertuigen
Type
Dieselbus Autobussen
Functie of soort gebruik
Personenvervoer (groeps- en toervervoer, alsmede streekvervoer)
Techniek voortbeweging
Motor: 6-cylinder ondervloer dieselmotor (180 pk) Versnellingsbak: handgeschakeld (6 versnellingen) Remsysteem: luchtdruk Capaciteit: 52 zitplaatsen
Periode gebruik
1966 - 1984

Bouwjaar
1966
Fabrikant/Producent/Werf
Chassis: DAF (Eindhoven) Carrosserie: BOVA (Valkenswaard)
Merk & Model
Grote semi-tourwagen met horizontale, in het midden onder de vloer geplaatste motor; een eenvoudige opbouw met zowel hoekige als afgeronde vormen met instapdeur voor de vooras en uitstapdeur achter de achteras. Zitplaatsen op twee rijen dubbele dwarsbanken, bekleed met crème/rood kunstleer. Bagagenetten aan beide zijden, over de gehele lengte van de bus. Kleuren: crème met rode banen (in drie tinten) onder de ramen en donkerrode baan aan onderzijde; bedrijfslogo/naam op de zijkanten en achterzijde.
Bron
NRME

Aanvullende informatie

Materiaal

Stalen chassis met aparte carrosserie, bestaande uit een metalen framewerk met stalen beplating.


Ontwerper(s)

Chassis: DAF Carrosserie: BOVA

Ontdek een willekeurig voertuig uit de collectie

Semi-tourwagen - Mobiele Collectie Nederland