Go to Main content
Home
Logo - Stichting Mobiele Collectie Nederland
Zoeken
Semi-tourwagen

Semi-tourwagen

Culturele biografieHistorische context Voor Van Oeveren te Zierikzee was het pakket aan toerwerk van grotere omvang dan hetgeen - uiteindelijk niet meer als eigen lijnen, doch uitsluitend in opdracht van de RTM - aan openbaar vervoer werd verricht. Geen wonder dus dat het lijndienstwerk goeddeels werd uitgevoerd met materieel dat in eerste aanleg voor dat toerwerk was aangeschaft en na enige jaren als semi-toerwagen, d.w.z. voor zowel toer- als lijndienstwerk dienstdeed. Juist voor het toerwerk leverde DAF een veelverkocht en vrij eenvoudig buschassis met achterin geplaatste motor, waardoor grote kofferruimtes onder de wagenvloer aangebracht konden worden. Op zo'n chassis, type SB 1600, bouwde Domburg een reiswagen met één luchtbediende deur en een routefilmkast, zodat die met eenvoudige seizoensaanpassingen geschikt was voor gecombineerd gebruik. De laatste jaren werd de Van Oeveren 23, in "streekgele/witte" kleur gebracht, nog enkel voor lijndienstwerk op Schouwen-Duiveland gebruikt. ► Type De Van Oeveren 23 is een typisch voorbeeld van een autobus in "oude stijl": een niet- gecompliceerd en daardoor niet te duur chassis - eigenlijk een alternatief voor de tot dan toe zeer veel gebruikte DAF B- en TB-types (beide met de motor voorin) - en ontworpen voor het lichtere toerwerk. Dit chassis is voorzien van een niet-seriematig gebouwde carrosserie, precies volgens de specificaties en wensen van de opdrachtgever en daardoor geschikt om als "twee-verdiener" te worden ingezet. ► Object Het object heeft zijn hele actieve leven dienst gedaan bij één bedrijf en op of vanuit de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden, voor zowel het toervervoer, het groepsvervoer als het openbaar vervoer. Dit laatste uitsluitend in opdracht van de RTM en haar rechtsopvolgers. ► Object als erfgoed Nog in bezit van Van Oeveren is de autobus al als museumstuk bestempeld. In 1994 vond overdracht aan SVA plaats, waarna met name het exterieur in de oorspronkelijke kleuren werd teruggebracht. Het wachten is nu (begin 2011) op mogelijkheden tot restauratie van vooral het chassisdeel. RepresentatiewaardeSchakelwaarde Niet van toepassing ► IJkwaarde Ofschoon het DAF SB 1600-chassis op grote schaal, in het bijzonder voor lichtere toerwagens, werd gebruikt, is de ijkwaarde laag. Dit komt vooral omdat de carrosserie erg op de wensen van de gebruiker is toegespitst. ► Symboolwaarde Het object heeft geen bijzondere symboolwaarde. Zeldzaamheid Bewaard gebleven combinaties van DAF SB 1600 en Domburg blijven zeer zeldzaam. Van met dezelfde uitgangspunten - een gangbaar chassis waarop een naar de wensen van de klant gebouwde carrosserie - tot stand gekomen voertuigen, zijn er nog enkele. Staat van het object Voor behoud van het object zijn ingrijpende restauraties noodzakelijk. In afwachting daarvan is de bus opgeslagen. Ensemblewaarde Niet van toepassing. Presentatiepotentieel Ontbreekt thans. Cultuurhistorische waarde De Van Oeveren 23 laat zien hoe een bus tot het begin van de standaardisatietendens tot stand kwam: een handelsartikel als chassis, al dan niet wat aangepast, en voorzien van een opbouw naar wens van de individuele ondernemer en toegespitst op het geplande gebruik. Bovendien wordt getoond op welke wijze vooral particuliere ondernemers hebben getracht de gebruiksmogelijkheden van hun bedrijfsmiddelen te vergroten en daarmee hun financiële resultaten te verbeteren.

Kerninformatie

Sector
wegvoertuigen
Type
Dieselbus Autobussen
Functie of soort gebruik
Personenvervoer (groeps- en toervervoer alsmede streekvervoer)
Techniek voortbeweging
Motor: 6-cylinder dieselmotor Versnellingsbak: handgeschakeld Remsysteem: luchtdruk Capaciteit: 50 zitplaatsen
Periode gebruik
1969 - 1991

Bouwjaar
1969
Fabrikant/Producent/Werf
Chassis: DAF (Eindhoven) Carrosserie: Domburg (Montfoort)
Merk & Model
DAF - Grote semi-tourwagen met achterin geplaatste motor; een eenvoudige opbouw met zowel hoekige als afgeronde vormen en een enkele in-/uitstapdeur voor de vooras. Zitplaatsen op twee rijen dubbele dwarsbanken, met een extra reisleidersstoel voorin (bij gebruik als touringcar). Kleuren: crème-gele onderzijde en blauwe raampartijen en dak, met bedrijfslogo/naam op de zijkanten.
Bron
NRME

Aanvullende informatie

Van de vele ondernemers die een busbedrijfje begonnen in de hoogtijdagen van de jaren twintig, zijn er vandaag de dag nog maar weinig over. En van hen resteert er dan nog maar een enkeling die, net als in de begintijd, ook nu nog een "gemengd bedrijf" heeft, met zowel lijndiensten als toer- en groepsvervoer. Een voorbeeld uit deze laatste categorie is het busbedrijf van Van Oeveren uit Zierikzee. De oprichter hiervan, de heer C.H. van Oeveren, startte op 23 mei 1927 met (hoe kan het ook anders) een T-Fordje een dienst op het eiland Schouwen-Duiveland. Vanouds werd het openbaar vervoer op dit Zeeuwse eiland verzorgd door de RTM, die een tramdienst onderhield van Zijpe, via Zierikzee en Brouwershaven naar Haamstede, met als eindpunt Burgh. Hoewel deze tramlijn de nodige dorpen aandeed, waren er nog heel wat plaatsen die geen vorm van geregeld openbaar vervoer hadden en daar was dus een markt voor potentiële busondernemers. De lijndienst die Van Oeveren ging exploiteren voerde van Zierikzee via Nieuwerkerke, Looperskapelle en Scharendijke naar Ellemeet. Na de overname in 1940 van de lijndienst Zierikzee - Serooskerke - Renesse - Haamstede - Burgh van concurrent Blom en na het verdwijnen van enkele kleinere bedrijfjes, was het openbaar vervoer op Schouwen-Duiveland in handen van twee ondernemingen: de RTM en Van Oeveren. Omdat de RTM op de diverse eilanden waar zij actief was inmiddels zelf ook meer en meer buslijnen in dienst had gesteld, vooral bedoeld als aanvoerroutes naar de tram, werden besprekingen geopend om te komen tot samenwerking met de particuliere busbedrijven in haar vervoersgebied. Op Schouwen-Duiveland resulteerde dat in de overname in 1951 van de lijndienstvergunning van Van Oeveren. Toch bleef dit bedrijf, als onderdeel van de afspraken bij de overname door de RTM, met eigen materieel lijndiensten rijden. Nu echter op contractbasis, als trajectvervoerder voor de RTM. En dit gebeurt ook vandaag de dag nog, al is de RTM inmiddels opgevolgd door ZWN en die weer door Connexxion. Aangezien Van Oeveren daarnaast ook toerwerk bleef doen, waren veel bussen te beschouwen als semi-toerwagens. Dat wil zeggen: bussen die geschikt zijn om zowel als lijndienstbus als als touringcar te worden gebruikt. Vaak werden de bussen na een aantal jaren en soms na enige aanpassing, alleen nog maar ingezet op de lijndienst. Zo verging het ook de in 1969 in gebruik genomen autobus 23. Deze DAF (bouwjaar 1968) en seriegenoot 24 (uit 1969) hadden een carrosserie van Domburg op een chassis met een achterin geplaatste motor, een zogenoemde "Heckmotor". Aanvankelijk werd de bus vooral voor toerwerk ingezet, maar na verloop van tijd verdwenen de gordijntjes en de wieldoppen, werd streekgeel zijn nieuwe kleur en werd de bus eigenlijk alleen nog maar op de lijndienst gebruikt. Toen ook dat verleden tijd was, bleef de wagen toch bewaard. Samen met bus 17, een door Van Oeveren in eigen beheer gerestaureerd Mercedes busje uit 1962, vormde de 23 de "museumvloot". De Stichting Museum v/h Rotterdamsche Tramweg Maatschappij in Ouddorp (ZH) bezit eveneens een ex Van Oeveren museumbus en wel een DAF van het type MB200. De Stichting zet deze bus in ter aanvulling op haar RTM-museumtrams. Nadat er in de jaren daarvoor al diverse malen op plezierige wijze contact tussen Van Oeveren en de SVA was geweest, werd de bus in 1994 overgedragen aan de SVA. In de jaren daarna werd het nodige aan de bus gedaan, waarbij met name de buitenzijde weer in de oorspronkelijke kleurstelling werd gebracht. Ook technisch werd er het een en ander gedaan. Helaas vereist vooral het chassis de nodige grotere reparaties en in afwachting van mogelijkheden daartoe staat de bus nu in opslag.

Materiaal

Stalen chassis met aparte carrosserie, bestaande uit een metalen framewerk met metalen beplating


Ontwerper(s)

Chassis: DAF Carrosserie: Domburg

Ontdek een willekeurig voertuig uit de collectie

Semi-tourwagen - Mobiele Collectie Nederland