Go to Main content
Home
Logo - Stichting Mobiele Collectie Nederland
Zoeken
Streekbus (noodbus) Merk: Austin Model/uitvoering: Austin SWB / Austin "bellewagen"

Streekbus (noodbus) Merk: Austin Model/uitvoering: Austin SWB / Austin "bellewagen"

Culturele biografie ► Historische context De tweede wereldoorlog had in Nederland vrijwel geen bus meer overgelaten. Ze waren weggevoerd, gestolen, ernstig beschadigd of eenvoudig opgereden door gebrek aan onderhoud en/of door overbelasting. De bedrijfstak 'openbaar vervoer' stond voor de noodzaak het materieelpark van de grond af aan op te bouwen. Nieuwe bussen aanschaffen was vooreerst nog onmogelijk. Het enige materieel dat beschikbaar was bestond uit gebruikte (bijna uitsluitend geallieerde) legervoertuigen. Na het einde van de oorlog waren die niet meer nodig en kwamen ze terecht op legerdumps. Van daar uit werden ze in Nederland toegewezen aan vervoerondernemingen. ►Type De Austin K2 "Bellewagen" was een klein type gesloten vrachtwagen, echter met open achterwand, dat oorspronkelijk voor civiele doeleinden bestemd was. In de tweede wereldoorlog werden ze evenwel ook ten behoeve van het Engelse leger in oorlogsgebieden ingezet om als trekker voor een motorbrandspuit of als gereedschapswagen of ladderwagen bij brandweermaterieel te dienen. Ook werden ze ingericht en gebruikt als ambulance. Deze wagens werden op een uiterst simpele manier geschikt gemaakt om reizigers mee te vervoeren: een paar houten banken, een dichte achterwand met deur en een trapje aan de achterkant. Dat was het. Zij hebben praktisch in heel Nederland gereden. Bij vele bedrijven zijn ze na de inzet als noodbus als servicewagen gebruikt. Daarmee is dit type kenmerkend voor de tijd direct na de oorlog, tot dat weer 'echte' autobussen beschikbaar kwamen die ook nog, gedurende enkele jaren, vanwege de enorme schaarste uitsluitend via toewijzing door de rijksoverheid over de ondernemers verdeeld werden. ► Object Het object is geen authentiek RTM-voertuig, d.w.z. dit voertuig is nimmer door de RTM als noodbus gebruikt. De wagen is veel later verworven en in een uitvoering gebracht zoals die bij de RTM wel gereden hebben. Het is dus grotendeels een 'identieke vervanger' en voor wat betreft de inrichting van het passagiersgedeelte een replica. Voor zover bekend, is er in Nederland nog één authentiek exemplaar, de Van Gog 1. Die is bij de Stichting Veteraan Autobussen in beheer en voor inschrijving in het Register - op grond van de daarbij genoemde argumentaties - gewaardeerd met A. ► Object als erfgoed Omdat de RTM 147 als een 'identieke vervanger' moet worden beschouwd, komt deze wagen op grond van de overeengekomen gedragscode eigenlijk niet voor beoordeling in het kader van het Nationaal Register Mobiel Erfgoed in aanmerking. Echter, gezien 

Kerninformatie

Sector
wegvoertuigen
Type
Autobussen Benzinebus
Functie of soort gebruik
Personenvervoer (streekvervoer)
Techniek voortbeweging
Motor: Wolesley 6 cilinder benzinemotor met een cilinderinhoud van 3500 cm3. Het vermogen is 40kW. Versnellingsbak: handgeschakeld (vier versnellingen) Remsysteem: hydraulisch Capaciteit: 15 zitplaatsen.
Periode gebruik
1946 - 194?

Bouwjaar
1943
Fabrikant/Producent/Werf
Chassis: Austin (Groot-Brittannië) Carrosserie: Austin (Groot-Brittannië) chassisnummer; 43052
Merk & Model
0 - Klein model normaalstuur vrachtauto (met "neus"), met eenvoudige en hoekige opbouw, met zijramen. Ingericht als noodbus voor personenvervoer, met houten langsbanken en een deur in de achterzijde.
Bron
NRME

Aanvullende informatie

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was een groot deel van de Nederlandse autobussen over de oostgrens verdwenen en van de resterende exemplaren verkeerden de meeste in deplorabele staat. Om het personenvervoer over de weg weer op gang te brengen, werden na de bevrijding op grote schaal zogenoemde noodbussen ingezet. Dit waren meestal (leger)vrachtwagens, die op eenvoudige wijze werden aangepast voor personenvervoer. Een van de bekendste noodbussen waren de Austin "bellewagens". Dit waren van oorsprong Engelse brandweerwagens, die in de oorlog waren gebouwd als trekkers voor motorspuiten. Hun bijnaam kregen ze vanwege de grote, op het dak gemonteerde bel. Na de oorlog werd een groot deel van de bellewagens overcompleet en via oorlogsdumps kwamen de wagens beschikbaar voor de Nederlandse markt. Ze werden in allerlei hoedanigheden gebruikt: als brandweerwagen, als vrachtwagen en ook voor het vervoer van personen. Met simpele houten banken er in deden zij als noodbus dienst bij vele bedrijven, om na een aantal jaren het veld te ruimen bij de komst van nieuw materieel. Een bus als deze kan zich geen beter leven wensen: gebruikt bij de RTM en ook pensioen genieten bij de RTM.

Materiaal

Stalen chassis met aparte carrosserie, bestaande uit een geschroefd houten framewerk, met geschroefde metalen beplating


Ontwerper(s)

Chassis: Austin Carrosserie: Austin

Ontdek een willekeurig voertuig uit de collectie

Streekbus (noodbus) Merk: Austin Model/uitvoering: Austin SWB / Austin "bellewagen" - Mobiele Collectie Nederland