Touringcar

Culturele biografie ►Historische context Rond 1955 is de massamotorisering van Nederland begonnen, maar deze was in 1957 zeker nog niet tot de werkende klasse doorgedrongen. In industriële gebieden als zuidoost Brabant werkten veel mensen in industrieën en zij moesten daar dus dagelijks heen worden gebracht en weer terug. Er bestond een omvangrijk arbeidersvervoer. ►Type De EHAD 28 is waarschijnlijk van het begin af aan bedoeld gewest voor gebruik in het arbeidersvervoer. Of hij ooit voor tourvervoer is ingezet is niet bekend, maar later zal hij vrijwel zeker alleen industrieel personeel hebben vervoerd. Hij bezit een eenvoudig chassis met de motor voorin naast de bestuurder boven de vooras. De eveneens eenvoudige carrosserie is van Van Hool uit België; een enkele klapdeur achter de vooras verschaft toegang tot het voertuig. Het chassis B1500 van DAF was zeer succesvol en Van Hool begon belangstelling aan de dag te leggen voor de Nederlandse markt voor carrosserieën. Dat heeft uiteindelijk tot een stevige positie geleid. ► Object Het object deed steeds dienst in het arbeidersvervoer en werd rond 1980 terzijde gesteld met als bestemming museumbus. Hij werd dit echter pas werkelijk na wat omzwervingen. Tijdens zijn werkzame leven werden diverse zaken vernieuwd of gewijzigd. ► Object als erfgoed Het object representeert het arbeidersvervoer zoals dat bestond toen de massamotorisering nog niet tot de arbeidersklasse was doorgedrongen. Er werd een eenvoudig chassis en een eenvoudige opbouw gebruikt. Aan het in- en exterieur zijn diverse zaken gewijzigd zodat de huidige bus niet meer volledig representatief is voor de bus die hij bij aflevering was. Wel representeert hij het verschijnsel 'arbeidersvervoer'. Er zijn meerdere bussen uit deze categorie (meestal met een B1500 chassis) bewaard gebleven. Representatiewaarde ► Schakelwaarde De schakelwaarde van de EHAD 28 is gering. Dit type bus bestond al en het bergt ook geen aanzet tot toekomstige ontwikkelingen in zich. ►IJkwaarde De bus heeft een grote ijkwaarde omdat er een groot aantal gelijke of gelijkwaardige van is geweest. ► Symboolwaarde Het object heeft symboolwaarde omdat het stamt uit de tijd dat de industriële ontwikkeling nog moest leiden tot grote algemene welvaart en massamotorisering. Zeldzaamheid Er bestaat nog een aantal bussen van deze categorie en de EHAD 28 is dus niet zeldzaam. Staat van het object Het object bevindt zich niet geheel in originele staat. Het wacht op restauratie en is niet rijvaardig en presentabel (stand 2009). Ensemblewaarde Niet van toepassing. Presentatiepotentieel Bussen met een motor voorin, naast de bestuurder en met een instap achter de vooras komen tegenwoordig praktisch niet meer voor. De sobere uitvoering wijst op het marksegment waarvoor de bus werd gebruikt. Daarmee is het presentatiepotentieel vrij hoog. Cultuurhistorische waarde Er zijn meer bussen van dit soort bewaard gebleven en de EHAD 28 bevindt zich niet in originele staat. Aan deze bus kan daarom geen bijzondere waarde worden toegekend.

Kerninformatie

Sector: wegvoertuigen
Type: Dieselbus Autobussen
Functie of soort gebruik: Personenvervoer (groeps- en toervervoer)
Techniek voortbeweging: Motor: 6-cylinder dieselmotor Versnellingsbak: handgeschakeld Remsysteem: hydraulisch, vacuumbekrachtigd Capaciteit: 48 zitplaatsen
Periode gebruik: 1957 - 1979
Bouwjaar: 1957
Fabrikant/Producent/Werf: Chassis: DAF (Eindhoven) Carrosserie: Van Hool (Koningshooikt, België)
Merk & Model: DAF - Frontstuurbus met eenvoudige, enigszins afgeronde carrosserie en een enkele in-/uitstapdeur. Zitplaatsen op twee rijen dubbele dwarsbanken, met een extra enkele bank voorin. Huidige kleuren: blauw, met witte raampartijen en dak en brede witte band aan de onderzijde. Oranjerood EHAD-logo op de zijkant. Oorspronkelijke kleuren crème en blauwe onderzijde en lichtgroene raampartijen en dak. Oranjerood EHAD-logo op de zijkant en de naam EHAD in schrijfletters boven de voorruit.
Bron: NRME

Aanvullende informatie

In een periode waarin het groepsvervoer per bus nog hoogtij vierde, zeker in de gebieden met een relatief hoge industriële bedrijvigheid, zoals het zuidoosten van de provincie Noord-Brabant, nam de EHAD, de Eerste Helmondsche Autobusdienstonderneming deze DAF B1500 in gebruik. Die was daarmee op dat moment een vertegenwoordiger van één van de eerste series bussen die de Belgische carrosseriebouwer Van Hool leverde voor de Nederlandse markt. Tot die tijd waren de Belgische carrossiers, zoals met name Van Hool en Jonckheere, nauwelijks actief in Nederland. Maar vanaf eind jaren vijftig wisten ze met hun relatief simpele en goedkope bussen een aanzienlijk deel van vooral de markt voor toer- en groepsvervoerbussen in Nederland te veroveren. En zoals bekend nemen deze bedrijven ook vandaag de dag hierin nog steeds een belangrijke plaats in. De DAF van de EHAD (bekend onder het wagenparknummer 28) staat dan ook symbool voor de doorbraak van buitenlandse busbouwers in Nederland. In zijn actieve busleven heeft deze bus altijd dienst gedaan bij de EHAD. Daar werd de 28 zo rond 1979/1980 in een hoekje weggezet, met de bedoeling hem als museumbus te bewaren. De zaken liepen echter anders en eind jaren negentig werd de bus verkocht aan een particulier in de Noordoostpolder. Restauratieplannen kwamen ook daar niet van de grond en in 2003 kwam de bus tenslotte terecht bij de SVA. In de loop der tijd bleek de bus aanzienlijk te zijn verbouwd. Zo zag het front er vroeger heel anders uit, met een keurige grille in plaats van de vereenvoudigde voorkant van nu. Ook de verlichting blijkt later te zijn aangepast, want van oorsprong had de 28 geen dubbele koplampen. En dan het kleurenschema! In plaats van het simpele blauw/wit van nu had de bus een fraaie uitmonstering met een groen dak en een crème/blauwe onderkant, waarbij deze twee kleuren in een bijzonder patroon van elkaar waren gescheiden. Ook aan de binnenzijde was er heel veel gewijzigd. Ooit had de bus nieuwe plafondplaten gekregen en ook een nieuw interieur. Want oorspronkelijk was de bus voorzien van een eenvoudig type meubel: stalen buizen, met een chromen handgreep aan de bovenkant, kussens en rugleuningen in twee kleuren en chromen asbakjes. Omdat er voor deze bus binnen de SVA weinig toekomst leek te zijn weggelegd, is hij in 2012 overgedragen aan z'n oorspronkelijke eigenaar, de firma EHAD in Helmond. Aldaar heeft men concrete plannen voor het herstel en de restauratie van de bus.